Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014

Προσπάθεια δημιουργίας σλαβικής μειονότητας στην Ελλάδα


Εφημερίδα ‘Вечер’: «Προσπάθεια δημιουργίας 
σλαβικής μειονότητας στην Ελλάδα»

Τρίτη, 25 Νοεμβρίου 2014

Οι προσπάθειες που γίνονται για την ανάκτηση της περιουσίας των Σλάβων που ‘εκδιώχθηκαν’ από τη Μακεδονία (κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο),  η Ελλάδα την εκλαμβάνει ως προσπάθεια δημιουργίας σλαβικής μειονότητας στη χώρα, γράφει η σλαβική εφημερίδα ‘Βέτσερ’ των Σκοπίων επικαλούμενη δημοσίευμα της εφημερίδας ‘Το Παρόν’.
Το δημοσίευμα είναι αφιερωμένο στην περίπτωσης της απαγόρευσης εισόδου στη χώρα της Σλάβας δικηγόρου Τρενταφίλκα Σάντεβα , υπεύθυνη για τις υποθέσεις των απογόνων των Σλάβων από τη Μακεδονία, ένα θέμα το οποίο επικρίθηκε από την βουλευτή Μαρία Γιαννακάκη, της Δημοκρατικής Αριστεράς,  η οποία με κοινοβουλευτική ερώτηση  της, έθεσε υπό αμφισβήτηση τη νομιμότητα και την αιτιολόγηση της απόφασης αυτής, σημειώνει η σλαβική εφημερίδα.
«Η κυρία Γιαννακάκη φαίνεται να μην κατανοεί ότι το ζήτημα δεν απευθύνεται μόνο στα ελληνικά δικαστήρια, αλλά είναι μια συντονισμένη δράση για τη δημιουργία σλαβικής μειονότητας στην Ελλάδα», γράφει η Βέτσερ επικαλούμενη ότι το ελληνικό δημοσίευμα και συνεχίζει: ‘την κατηγορεί, δήθεν, ότι δεν καταλαβαίνει τη διαφορά που υπάρχει μεταξύ της προστασίας των ατομικών δικαιωμάτων και της  ξένης προπαγάνδας’.
Οι εκπρόσωποι της Βουλής, ασφαλώς, θα πρέπει να εξηγήσουν στους κατοίκους της Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας, ότι βρίσκονται αντιμέτωποι σε κίνδυνο για την ακίνητη περιουσία τους,  που αποκτήθηκαν κληρονομικά ή επίκτητα εδώ και 70 χρόνια και υπάρχει ο φόβος να γίνουν το επίκεντρο της προσοχής της διαφοράς με τους πολίτες των Σκοπίων, γράφει η Βέτσερ, επικαλούμενη ‘Το Παρόν’.
  
"Αντάρτισσες" του ΣΝΟΦ


Η προσπάθεια της δημιουργίας ενός θέματος  με ‘σλαβική μειονότητα’ στην Ελλάδα ξεκίνησε το 2008, από τον πρωθυπουργό του νοτιοσλαβικού κράτους- FYROM,  Νίκολα Γκρούεφσκι.
«Ξεκίνησε με τις ευλογίες του κυρίου Γκρούεφσκι το 2008, με την γνωστή επιστολή του προς τον Κώστα Καραμανλή, ζητώντας την αναγνώριση «μακεδονικής» μειονότητας  και τους ισχυρισμούς για περιουσίες τους στη Μακεδονία, αιτιάσεις που απορρίφθηκαν από την Αθήνα», γράφει το δημοσίευμα.
Η πολιτική του κυβερνώντος κόμματος VMRO-DPMNE και του πρωθυπουργού σε σχέση με το πρόβλημα που η Αθήνα έχει για το συνταγματικό και ιστορικό όνομα της Μακεδονίας, αποτελεί στόχο  της κριτικής του ελληνικού κράτους και οι απόψεις του εκλαμβάνονται ως ισχυρές και αδυσώπητες. 
Οι προτάσεις της ελληνικής πλευράς γίνονται, μάλλον, αποδεκτές από την αντιπολίτευση των Σκοπίων, όπως ειπώθηκε ανοικτά σε μια τελευταία ανάλυσή του, ο διευθυντής του  Ελληνικού Ιδρύματος Εξωτερικής Πολιτικής- ΕΛΙΑΜΕΠ, Θάνος Ντόκος, σημειώνει η εφημερίδα προβαίνοντας, συγχρόνως, και σε κριτική  προς  το SDSM, τη σλαβική αξιωματική αντιπολίτευση των Σκοπίων.



Τρίτη, 18 Νοεμβρίου 2014

Έφυγε στα 93 του χρόνια ο Ταξίαρχος ε.α. Παντελής Χατζηχαρίσης


Έφυγε στα 93 του χρόνια 
ο τ. Πρόεδρος των Μακεδονομάχων  
Ταξίαρχος ε.α. Παντελής Χατζηχαρίσης


Έφυγε στα 93 του χρόνια ο τέως Πρόεδρος των Μακεδονομάχων και ιδρυτικό μέλος της Παγκόσμιας Επιτροπής Μακεδονικού Αγώνα Ταξίαρχος ε.α. Παντελής Χατζηχαρίσης, που είχε λάβει μέρος ακόμη και στην Μάχη της Κρήτης, είχε δράσει ως και μέσα στα Σκόπια στα χρόνια του Τίτο, υποστηρίζοντας τον εκεί εγκλωβισμένο Μακεδονικό Ελληνισμό, αφήνοντας πίσω του έναν σχεδόν αιώνα προσφοράς στην πατρίδα και ιδιαίτερα την Μακεδονία! Για εμάς όλους ήταν ένας σύγχρονος «Παύλος Μελάς»!

Διαβάστε την σχετική Ανακοίνωση Τύπου:

Ο μεγάλος του σύγχρονου Μακεδονικού Αγώνα, γεννημένος το 1921 στην Άρνισσα, η μεγάλη καρδιά, ο γλυκός άνθρωπος και στοργικός για όλους εμάς πατέρας, έφυγε πλήρης ημερών στα 93 του χρόνια, αγωνιζόμενος έως της τελευταίας του πνοής για τη Μακεδονία μας, που τόσο αγάπησε από μικρό παιδί!

ΣΤΑ ΓΟΝΑΤΑ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΩΝ
“Εγώ δεν γνώρισα παιχνίδια και τέτοια, μας έλεγε. Από μικρός θυμάμαι με
έπαιρνε στα γόνατά του ο Μακεδονομάχος πατέρας μου, που ήταν και Δάσκαλος και μου έλεγε πώς πολεμούσαν τους Κομιτατζήδες και πως ελευθέρωσαν τη Μακεδονία! Όλες τις ιστορίες του Μακεδονικού Αγώνα”!

ΣΤΗ ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ
Ως μαθητής αργότερα της Σχολής Ευελπίδων είχε κατέβει εθελοντικά και παρά τις αντίθετες διαταγές, να πολεμήσει τους Ναζί στη Μάχη της Κρήτης το 1941, όπου συνελήφθη και παρολίγο θα εκτελούνταν. Διασώθηκε δε την τελευταία στιγμή!

“ΔΕΝ ΧΑΙΡΕΤΩ ΤΟΥΣ ΕΧΘΡΟΥΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ”
Έπειτα, στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ως Αξιωματικός στην ελληνοβουλγαρική μεθόριο, αρνήθηκε να χαιρετίσει τον Βούλγαρο ομόλογό του, που του πρότεινε εθιμοτυπικά το χέρι, ενθυμούμενος τη Γενοκτονία που διαπράξανε οι Βούλγαροι συνεργάτες των Γερμανών στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη! Δημιουργήθηκε δε θέμα, με την Βουλγαρία να διαμαρτύρεται και τον Στρατηγό μας να τιμωρείται, θεωρώντας παράσημο την άρνηση τιμής που επέδειξε για λογαριασμό των 50.000 θυμάτων μας, που εξόντωσαν οι Βούλγαροι επί Κατοχής!

ΣΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΩΝ ΣΚΟΠΙΩΝ
Αργότερα πάλι, όταν εργάστηκε στην Ελληνική Πρεσβεία στο Βελιγράδι, καταγράφοντας αόκνως τις προσπάθειες του Τίτο και των Σλάβων να οικειοποιηθούν την Μακεδονία μας, ερχόταν σε επαφή με εκατοντάδες εγκλωβισμένους Έλληνες της περιοχής, που το μόνο που ζητούσαν με δάκρυα στα μάτια ήταν ελληνικά βιβλία για τα παιδιά τους, ζήτημα για το οποίο έκανε ό,τι μπορούσε με δική του και πάλι πρωτοβουλία, μη φειδόμενος κόπων, εξόδων και κινδύνων!

Μια φορά μάλιστα, είχε πάει με τη σύζυγό του για κάλυψη σε ένα Μουσείο των Σκοπίων όπου θα παρουσιαζόταν ένας νέος χάρτης διεκδικήσεων της Γιουγκοσλαβίας κατά της Ελλάδας και έπειτα περπατώντας και μιλώντας ελληνικά φυσικά με την σύζυγό του στους δρόμους της πόλεως, κάποιος μαγαζάτορας τους άκουσε, κατάλαβε τα ελληνικά και τους φώναξε μέσα στο μαγαζί του. Ύστερα, τρέμοντας από συγκίνηση, τους κατέβασε στο υπόγειο και με κάθε προφύλαξη έβγαλε μέσα από ένα κιβώτιο μια διπλωμένη ελληνική σημαία και την άνοιξε λέγοντας “είμαι και εγώ Έλληνας”! Τότε ο Στρατηγός δεν άντεξε και δάκρυσε, αγκαλιάζοντάς τον σφιχτά και δίνοντάς του κουράγιο με πύρινα λόγια, σαν άλλος Παύλος Μελάς, σαν άλλος Καπετάν Μίκης Ζέζας, στο Βορινό και αλύτρωτο ως τώρα κομμάτι της Μακεδονία μας, με τους 240.000 τουλάχιστον Έλληνες των Σκοπίων…

ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΩΝ
Τις τελευταίες δεκαετίες της ζωής του τις αφιέρωσε στον «Πανελλήνιο Σύλλογο Απογόνων Μακεδονομάχων ο Παύλος Μελάς», του οποίου διετέλεσε επί σειρά ετών Πρόεδρος και τον οποίο ανανέωσε, δυνάμωσε και άπλωσε σε δράση ως τις άκρες της Ελλάδας, εκδίδοντας και σχετικό περιοδικό, ενώ φρόντισε για την μόνιμη στέγαση του Συλλόγου στο Κέντρο της Θεσσαλονίκης.

1η ΠΑΜΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΠΑΝΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ
Εκεί τον γνωρίσαμε, εκεί μας αγκάλιασε, μας εμπιστεύτηκε, μαζί του σχεδιάσαμε την 1η Παμμακεδονική Πανεθνική Συνδιάσκεψη στο Βελλίδειο υπό την αιγίδα του Παναγιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κ.κ. Ανθίμου, στις 9 Δεκεμβρίου 2005, όπου ενώθηκαν όλοι οι Μακεδόνες εσωτερικού και εξωτερικού για πρώτη φορά σε μια κοινή και ατσάλινη γροθιά!

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ
Ο Στρατηγός είναι εκείνος που πρωταγωνίστησε μαζί μας στην ίδρυση της Παγκόσμιας Επιτροπής Μακεδονικού Αγώνα και συγκάλεσε την ιστορική σύσκεψη της 19ης Μαρτίου 2007, όπου υπογράφηκε το Πρακτικό της Ίδρυσης μας, για την συνέχιση του Μακεδονικού Αγώνα αντίστασης σε όλα τα επίπεδα και με κάθε ειρηνικό τρόπο, ακόμη και με τη δημιουργία Μακεδονικού Κόμματος εάν απαιτηθεί από τις εξελίξεις! Στην φωτογραφία κρατά το υπογεγραμμένο πρακτικό εκείνης της μεγάλης και ιστορικής στιγμής!

ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ
Ο Παντελής Χατζηχαρίσης, μας διέθεσε έκτοτε τον Σύλλογο, όπου συγκαλέσαμε πολλές συσκέψεις Συλλόγων για το Εθνικό Θέμα και συνεντεύξεις Τύπου και μας παραχώρησε Γραφείο, όπου στεγάστηκε η Επιτροπή και έφερε εις πέρας την μεγάλη Συγκέντρωση Διαμαρτυρίας στο Αλεξάνδρειο Μέλαθρο, στις 5 Μαρτίου 2008, παραμονές της Συνόδου του ΝΑΤΟ στου Βουκουρέστι, όπου και τέθηκε τελικά το ελληνικό “βέτο”!

ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΘΙΜΟ
Σε κρίσιμες στιγμές εκείνου του Αγώνα, τον θυμόμαστε πότε στην Κοπή Βασιλόπιτας των Μακεδονομάχων και πότε στο Γραφείο του Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης, να συζητά μαζί του με μεγάλο ενθουσιασμό για τους σχεδιασμούς της Επιτροπής, τα Εθνικά Θέματα, αλλά και για το όνειρό του…

ΤΟ ΜΝΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ
Και όνειρό του ήταν η δημιουργία ενός μεγάλου και επιβλητικού Μνημείου του Μακεδονικού Αγώνα στη Θεσσαλονίκη, η οποία το στερείται αδικαιολόγητα!
Δυστυχώς οι αρμόδιοι του Δήμου Θεσσαλονίκης, επί 20 ολόκληρα χρόνια του αρνήθηκαν αυτή την χαρά, παρότι θα χρηματοδοτούσε ο ίδιος πλήρως την κατασκευή, ενώ είχε ετοιμαστεί και το σχέδιο από τον αείμνηστο γλύπτη Ευθύμιο Καλεβρά…
Το Μνημείο του Μακεδονικού Αγώνα, διαστάσεων 17 χ 2,5 μέτρα, θα παρίστανε τους Μακεδονομάχους εν δράσει στον Βάλτο των Γιαννιτσών από τη μια και την αντίσταση των Μακεδόνων στα χωριά από την άλλη, ενώ στη μέση η Ελλάδα σαν Νίκη, θα ύψωνε τον Ήλιο των Μακεδόνων!

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΧΑΤΖΗΧΑΡΙΣΗ
Κύκνειο άσμα του Στρατηγού μας, είναι το βιβλίο το οποίο ετοίμαζε επί χρόνια, όπου έχει συγκεντρωμένη την δράση πολλών γνωστών και άγνωστων Μακεδονομάχων, φωτογραφίες, ιστορίες και μνήμες που πια δεν υπάρχουν αλλού έτσι μοναδικά συγκεντρωμένες και ταξινομημένες, γεμάτες αγάπη για την πατρίδα και την πίστη μας! Γιατί μόνο αγάπη έκλεινε πάντα στην καρδιά του!

Το μεγάλο βιβλίο-παρακαταθήκη έχει τίτλο “ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ – Αγώνες των Μακεδόνων, Παντελή Χατζηχαρίση Ταξιάρχου (ΠΖ) ε.α., Θεσσαλονίκη 2009″

Ο «ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ» ΜΑΣ
Ο Στρατηγός μας, όπως τον λέγαμε όλοι με μεγάλη αγάπη και σεβασμό, είναι ολόκληρο κομμάτι της ψυχής και της ζωής μας, στην οποία έδωσε νόημα και πνοή αγώνα!
Ευσεβής και ακλόνητος στις φουρτούνες, άοκνος, αεικίνητος και ακούραστος πολεμιστής της αλήθειας και των δικαίων της Μακεδονίας, ήταν η χαρά και το καμάρι μας! Ήταν ο «Παύλος Μελάς» μας! Και μας λείπει ήδη πολύ!
Μας λείπεις Στρατηγέ! Και μας λείπει πάντα εκείνο το ταπεινό ημερολογιάκι, με την εικόνα της Παναγιάς, μέσα στο οποίο έβαζες τόση γνώση και λεβεντιά και μας το έδινες κάθε χρόνο με το σεβαστό και άξιο χέρι σου, συμβουλεύοντάς μας και οδηγώντας μας σαν πατέρας!
Σε ευχαριστούμε για ό,τι μας έδωσες! Για ό,τι μας έμαθες! Για ό,τι μας δίδαξες!
Σε αγαπούμε Στρατηγέ μας! Και θα σε κρατούμε στις καρδιές μας για πάντα!
ΑΞΙΟΣ! ΚΙ ΑΘΑΝΑΤΟΣ!

ασυμβίβαστοι για το Όνομα, τον Ελληνισμό και την Ιστορία μας
Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ
3.500.000 ΜΑΚΕΔΟΝΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Σάββατο, 15 Νοεμβρίου 2014

Νέα τρισδιάστατη απεικόνιση του τάφου στην Αμφίπολη


Νέα τρισδιάστατη απεικόνιση 
του τάφου στην Αμφίπολη

Μία καινούργια τρισδιάστατη απεικόνιση του τάφου στην Αμφίπολη, στην οποία συμπεριλαμβάνονται όλα τα τελευταία ευρήματα κάτω από το δάπεδο του τρίτου θαλάμου ανέβηκε πρόσφατα στο διαδίκτυο.

Μία ιπτάμενη κάμερα ξεκινάει από την εξωτερική είσοδο του ταφικού μνημείου στην Αμφίπολη και μας κάνει μία λεπτομερή περιήγηση σε ολόκληρο το μνημείο του τύμβου Καστά που έφερε στο φως της δημοσιότητας η αρχαιολογική σκαπάνη της ομάδας της Κατερίνας Περιστέρη.

Το νέο βίντεο – τρισδιάστατη απεικόνιση με τίτλο Tomb of Amphipolis: The Revelation, δηλαδή "Ο τάφος της Αμφίπολης, η Αποκάλυψη", μπορείτε να δείτε εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=BM1_htRhZP0



Δευτέρα, 10 Νοεμβρίου 2014

Ενέργειες αυτονόμησης των Αλβανών στα Σκόπια


Ενέργειες αυτονόμησης 
των Αλβανών στα Σκόπια


Οι Αλβανοί δείχνουν ότι δεν θέλουν να κάνουν υπομονή και άρχισαν ενέργειες αυτονόμησης

Τα πράγματα φαίνεται ότι προχωρούν γρηγορότερα από ό,τι τα περιμέναμε. Και εννοώ τις δηλώσεις Αλβανών πολιτικών, όπως του κ. Αλί Αχμέτι που υποστήριξε πως σε λίγα χρόνια θα ενταχθεί η χώρα στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε. αφού θα έχει επιλυθεί το ζήτημα της ονομασίας της, με δεδομένο ότι οι Αλβανοί θα είναι πλειοψηφία.

Οι τελευταίες τους όμως ενέργειες, δείχνουν ότι δεν θέλουν να κάνουν υπομονή λίγα χρόνια, και άρχισαν ενέργειες αυτονόμησης. Έκανα λόγο προ ημερών για την απόφαση των Αλβανών των Σκοπίων να ιδρύσουν δική τους Αστυνομία. Το έπραξαν. Όπως έγραψε η σκοπιανή εφημερίδα Vecer, και μετέφερε το Βαλκανικό Περισκόπιο, ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών των Σκοπίων, κ. Ζέμρι Γκαμίλι, επιβεβαίωσε ότι άτομα με μαύρες στολές εμφανίσθηκαν στο Τέτοβο. Ο κ. Γκαμίλι, είπε ότι «Καταγράφηκε ένα συμβάν, όταν άγνωστα άτομα με μαύρες στολές κυκλοφορούσαν στην περιοχή, αλλά δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι ενόχλησαν τους κατοίκους του Τέτοβο. Πλανάται η ιδέα ότι πρόκειται για μέλη μια Φρουράς, πολλοί είπαν ότι είναι η «Φρουρά» της «Δημοκρατίας της Ιλλυρίδας».

Τόνισε δε, ότι το υπουργείο Εσωτερικών θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας για τη διατήρηση της έννομης τάξης.«Θα συνεχίσουμε να συλλέγουμε πληροφορίες και να παρακολουθούμε την κατάσταση. Στην αστυνομία δεν αναφέρθηκε κάποια παρενόχληση».

Επιβεβαιώνονται επομένως αυτά που έχουν γραφεί στην στήλη, ότι οι Αλβανοί των Σκοπίων έχουν σχηματίσει μια «Φρουρά», της οποίας τα μέλη, περιπολούν τις πόλεις και εδάφη που κατοικούνται από Αλβανούς στην βορειοδυτική περιοχή. Να σημειωθεί δε, πως στο Τέτοβο είναι αναρτημένες μόνον αλβανικές σημαίες, μάλιστα δε -προ ετών- στον τότε υπουργός Εθνικής Άμυνας των Σκοπίων δεν είχε επιτραπεί η είσοδος στην περιφέρεια του Τετόβου.

Βέβαια, οι Αλβανοί ενθαρρυμένοι από τους Δυτικούς για δημιουργία «Μεγάλης Αλβανίας» δραστηριοποιούνται και στην αλλοδαπή. Σύμφωνα με τις παραπάνω πηγές, ο κ. Joe DioGuardi, πρώην μέλος του Κογκρέσου και πρόεδρος του «Συνδέσμου Αμερικανο-Αλβανών Πολιτών», σε εκδήλωση που έγινε το τοπικό ίδρυμα Κολόμπους των Πολιτών, τόνισε ότι το ζήτημα των αλβανικών επαρχιών στα Βαλκάνια ακόμη δεν έχει κλείσει.

Ο κ. DioGuardi μίλησε για την υπάρχουσα κατάσταση και τις πολιτικές εξελίξεις στα Βαλκάνια, δίνοντας έμφαση στο θέμα της προβληματικής κατάστασης των Αλβανών στα Σκόπια, στο Μαυροβούνιο και στη Νότιο Σερβία (Κοιλάδα του Πρέσεβο). Στη συνάντηση παρουσιάστηκε σχετικό βίντεο για την ιστορική διαδρομή στην περιοχή των δυτικών Βαλκανίων.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι παρεμβάσεις του, πριν από τον πόλεμο στη Σερβία, είχαν δημιουργήσει το έδαφος, για την επίλυση του αλβανικού ζητήματος με την αλλαγή της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ και οδήγησε στην επέμβαση του ΝΑΤΟ στην περιοχή με στόχο τον διαχωρισμό του Κοσσυφοπεδίου από τη Σερβία.

Στα παραλειπόμενα της εκδήλωσης αυτής, ο Αμερικανο-εβραίος γερουσιαστής ευχαρίστησε τους Αλβανούς για τη συμμετοχή τους στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και υποσχέθηκε ότι θα γράψει επιστολή προς το Εθνικό Μουσείο του Ολοκαυτώματος για αναγνώριση των Αλβανών στη διάσωση περισσότερων από 2.000 Εβραίους στην Αλβανία από τους Ναζί.

Και το τελευταίο, επαναλαμβανόμενο όμως, είναι η δήλωση του Αλβανού πρωθυπουργού κ. Έντι Ράμα, ότι η Τουρκία αποτελεί τον «στρατηγικό εταίρο» της Αλβανίας. Τόσο σε στρατιωτικό όσο και οικονομικό πλαίσιο. Δεν ξέρω βέβαια, αν οι εκδηλώσεις αγάπης με τον κ. Ερντογάν θα συνεχιστούν, μετά και τα εσωτερικά προβλήματα που ο νεο-σουλτάνος αντιμετωπίζει.

Ο Μακεδών



Παρασκευή, 7 Νοεμβρίου 2014

Η ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ ΤΗΣ ΝΑΟΥΣΑΣ

Επισκοπή Νάουσας

Μια εξαιρετική εργασία για τις τοπικές ενδυμασίες των χωριών του κάμπου της Νάουσας από τον εκπαιδευτικό και συγγραφέα Χρήστο Ζάλιο, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΝΙΑΟΥΣΤΑ τεύχος 138 (Ιανουάριος –Απρίλιος 2012).

Η ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ 
ΤΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ ΤΗΣ ΝΑΟΥΣΑΣ
Του Χρήστου Σ. Ζάλιου

Στις αρχές του 20ου αιώνα, πριν τη Μικρασιατική καταστροφή του 1922 και την έλευση των Ποντίων, στα χωριά του κάμπου της Νάουσας οι ντόπιοι κάτοικοι διατηρούσαν πολύ ζωντανά τα δικά τους ήθη και έθιμα. Η παραδοσιακή φορεσιά των κατοίκων και ειδικά η γυναικεία επίσημη φορεσιά, ήταν αυτή που έχει καταγραφεί από τους ερευνητές ως «παραδοσιακή φορεσιά Επισκοπής».
Η εντυπωσιακή αυτή φορεσιά βέβαια δεν ανήκε μόνο στην Επισκοπή όπου πιθανότατα την εντόπισε για πρώτη φορά κάποιος από τους παλιούς ερευνητές και έτσι της έμεινε ο χαρακτηρισμός «φορεσιά Επισκοπής», αλλά στους κατοίκους μιας ομάδας 12 περίπου χωριών που αποτελούν τα χωριά του κάμπου της Νάουσας. Τα χωριά του κάμπου της Νάουσας στις αρχές του 20ου αιώνα ήταν : Λευκάδια (Γκολισιάνι), Κοπανός (Άνω Κοπανός), Χαρίεσσα (Κάτω Κοπανός), Μαρίνα (Τσαρμορίνοβο), Πολλά νερά (Φέτιστα), Επισκοπή, Πολυπλάτανος (Βοδενιώτικη Βέτσιστα), Αγγελοχώρι (Βέτσιστα), Ζερβοχώρι, Μονόσπιτα, Στενήμαχος (Χωροπάνι), Γιαννακοχώρι (Γιαννάκοβο) και Άγιος Γεώργιος (Γιάντσιστα) που ανήκει στη Βέροια.
Μέχρι πρόσφατα τα περισσότερα από αυτά τα χωριά ανήκαν στους Καποδιστριακούς Δήμους, Ανθεμίων και Ειρηνούπολης. Σήμερα μετά την εφαρμογή του Καλλικράτη διοικητικά ανήκουν και πάλι όπως παλιά στο δήμο της Νάουσας, ενώ εκκλησιαστικά αρκετά από αυτά ανήκουν στη μητρόπολη Εδέσσης.
Στα χωριά οι γυναίκες του σπιτιού ασχολούνταν όλο το χρόνο με τις αγροτικές ή κτηνοτροφικές εργασίες της οικογένειας. Όταν δεν είχαν εργασία στα χωράφια, ασχολούνταν με τον αργαλειό, το πλέξιμο και το κέντημα.
Έπρεπε από νωρίς να ετοιμάσουν την προίκα των νεαρών κοριτσιών της οικογένειας, καθώς και τα δώρα για τους συγγενείς των μελλοντικών γαμπρών. Έραβαν πουκάμισα, φουστανέλες, μαντήλια, πετσέτες, έπλεκαν κάλτσες, ποδιές και έφτιαχναν στον αργαλειό ζιλιά και βελέντζες για το μελλοντικό τους σπίτι.
Η παραδοσιακή φορεσιά κατά την Αγγελική Χατζημιχάλη διακρίνεται ανάλογα με τη χρήση της σε καθημερινή, γιορτινή και νυφική, ανάλογα με την ηλικία, δηλαδή κόρη, νύφη, νιόπαντρη, παντρεμένη χρόνια, ηλικιωμένη για τις γυναίκες και αντίστοιχα για τους άνδρες και ανάλογα με την κοινωνική τάξη.

Οι γυναικείες φορεσιές χωρίζονται σε τρεις βασικές κατηγορίες:
1. Οι φορεσιές με το σιγκούνι 
2. Οι φορεσιές με το καβάδι 
3. Οι φορεσιές με το φουστάνι.

Οι αντρικές φορεσιές χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες:
1. Η φουστανέλα 
2. Η βράκα.

Η παραδοσιακή γυναικεία φορεσιά των χωριών του κάμπου της Νάουσας (που έγινε γνωστή ως φορεσιά Επισκοπής) είναι μια ιδιαίτερη και πολύ εντυπωσιακή φορεσιά της Μακεδονίας του 18ου - 19ου αιώνα.
Αποτελείται από πολλά κομμάτια και εξαρτήματα και ξεχωρίζει για τα πλούσια κεντήματα και την ποιότητα των υφασμάτων της. Τα κορίτσια έπαιρναν ως προίκα όλο τον αναγκαίο ρουχισμό για κάθε περίσταση και ηλικία.
Πλούσιες και φτωχές κόρες προικίζονταν με ρούχα και σκεπάσματα που αρκούσαν για να περάσουν όλη τους τη ζωή και περίσσευαν αφόρετα για να τα δώσουν προίκα στις κόρες τους. Πολλά από αυτά τα κατασκεύαζαν μόνες τους στον αργαλειό, τα χρυσά όμως κεντήματα στα φουστάνια, τους επενδύτες και τους κεφαλόδεσμους τα έφτιαχναν άνδρες ραφτάδες από τη Νάουσα, τη Βέροια και την Έδεσσα.

Η γυναικεία φορεσιά

Η γυναικεία φορεσιά των χωριών του κάμπου της Νάουσας ανήκει στις φορεσιές με καβάδι και αποτελείται από :

Πουκάμισο (κουσούλι)

Αυθεντικό γυναικείο πουκάμισο 
με ποδόγυρο από τα Λευκάδια

Το γυναικείο κεντημένο πουκάμισο (βιζάνο κουσούλι) κατασκευάζεται από αγοραστό βαμβακερό πανί και έχει συρραμμένο κεντητό ποδόγυρο από βαμβακερό πουκάμισο του αργαλειού. Το πουκάμισο που φορούσαν οι ελεύθερες κοπέλες ήταν υφαντό (γκολένι παλαζότσε). Το ύφασμα με το οποίο το έφτιαχναν οι κοπέλες το ασπρίζανε και το ράβανε μόνες τους.

Πουκάμισο Επισκοπής από το ψηφιακό αρχείο 
του Λυκείου των Ελληνίδων

Τα μανίκια του ήταν μακριά και μπροστά στο στήθος είχε άνοιγμα με κέντημα γύρω - γύρω και κάτω δυο φύλλα κεντημένα στον αργαλειό και ενωμένα με ραφή. Το πουκάμισο της νύφης ήταν το ίδιο, αλλά με περισσότερα χρυσά κεντίδια στο τελάρο.

Καβάδι

Καβάδι Επισκοπής, από το ψηφιακό αρχείο 
του Λυκείου των Ελληνίδων

Το καβάδι φοριέται πάνω από το πουκάμισο και κάτω από τον σαγιά. Καλύπτει το πουκάμισο αφήνοντας να φαίνονται μόνο τα κεντήματα στον ποδόγυρο και στην τραχηλιά. Είναι από κάμποτο υφαντό άσπρο, με μια φάσα από με­ταξωτό ή βελούδο γύρω στον ποδόγυρο και στα μακριά του μανίκια. Το μάκρος του φτάνει μέχρι τα κεντίδια του πουκάμισου. Για την κατασκευή του χρησιμοποιούσαν άσπρο αργαλίσιο πανί μαζί με ένα άλλο ύφασμα συνήθως ριγωτό για να στολιστεί στα μέρη που φαίνονται κάτω από το σαγιά.

Σαΐκ (Μανικωτός χειμωνιάτικος επενδύτης)

Σαϊκ Χειμωνιάτικος σαγιάς Επισκοπής, 
 από το ψηφιακό αρχείο του Λυκείου των Ελληνίδων

Ο χειμωνιάτικος σαγιάς (Σαΐκ), φοριέται πάνω από το καβάδι και είναι υφα­ντός στον αργαλειό. Στο μήκος είναι λίγο πιο κοντός απ' το καβάδι και ανοιχτός στο στήθος για να φαίνεται η τραχη­λιά. Αυτός που φοριόνταν από τις ηλικιωμένες ήταν μαύρος με χρυσοκέντημα γύρω από το άνοιγμα κι είχε μανίκια κοντά γυρισμένα στο κάτω μέρος σαν ρεβέρ, καλυμμένα με επίρραπτο κόκκινο βαμβακερό πανί (μπουχασί).
Ο σαγιάς που φορούσαν οι νύφες ήταν άσπρος, κεντημένος στο χέρι με πολύχρωμες κλωστές. Τα πλαϊνά του σαγιά (οι πόλιες) που εί­χαν χρωματιστά κεντίδια πάνω σε άσπρο κάμποτο, τα σήκωναν και τα σκάλωναν στη μέση πίσω στο ζωνάρι.

Σαγκία (Μανικωτός καλοκαιρινός επενδύτης)

Αυθεντική Σαγκία σε σκούρο 
μπλε χρώμα από τα Λευκάδια

Σαγκία, είναι ο καλοκαιρινός σαγιάς που φοριέται πάνω από το καβάδι και είναι φτιαγμένος με το ίδιο ύφασμα και στο ίδιο σχέδιο με τον χειμωνιάτικο, το σαΐκ.
Τα μανίκια έχουν άνοιγμα 5εκ., ώστε τα μανικέτια τους να γυρίζουν προς τα έξω και να φαίνονται. Ως προέκταση των μανικιών πολλές φορές χρησιμοποιούσαν επίρραπτα μανίκια από σαγιά. Η καθημερινή καθώς και η γιορτινή Σαγκία ήταν σε χρώμα μπλε σκούρο ενώ η νυφιάτικη ήταν άσπρη.

Μανίκια

Τα πρόσθετα μανίκια από σαγιά φθάνουν ως λίγο πάνω από τον αγκώνα και έχουν πλαϊνό άνοιγμα 15εκ. Είναι φτιαγμένα από χοντρό, αργαλίσιο βαμβακερό πανί, ντυμένο στο μεγαλύτερο μέρος του με λεπτό μάλλινο εμπριμέ ύφασμα.

Ζωνάρι (ομπρεγκάτς), φοριέται στη μέση πάνω απ’ το σαγιά και είναι υφαντό στον αργαλειό.

Η ποδιά (πριγκάτς) είναι μάλλινη, φτιαγμένη από δύο φύλλα υφάσματος ενωμένα οριζόντια, έτσι που το μήκος του υφάσματος γίνεται φάρδος της ποδιάς. Στο πάνω μέρος της είναι στριφωμένη κατά 5 εκ. για να περνά το κορδόνι με το οποίο η ποδιά δένεται γύρω από τη μέση. Φοριέται πάνω από το ζωνάρι, δένεται στην κάτω άκρη του ζωναριού και είναι κοντή πάνω απ' το γόνατο με κρόσσια γύρω - γύρω και διάφορα σχέδια φτιαγμένα στον αργαλειό.

Γυναικεία ποδιά Επισκοπής

Γυναικεία ποδιά Λευκαδίων

Ζευγάρι μανίκια από σαγιά, Επισκοπής, 
από το ψηφιακό αρχείο του Λυκείου των Ελληνίδων

Κάρπα Επισκοπής, από το ψηφιακό αρχείο 
του Λυκείου των Ελληνίδων

Τραχηλιά (ογκαρλία), είναι με­ταξωτή, υφαντή, συνήθως άσπρη κεντημένη στο χέρι. Μπαίνει στο άνοιγμα του σαγιά στο στήθος κάτω απ' το κα­βάδι.
Κάρπα ή γουμπιλέν (μαντίλι κεφαλής), είναι το άσπρο νυφιάτικο μαντίλι υφασμένο από τις γυναίκες και κεντημένο στον αργαλειό. Η κάρπα τυλιγόταν γύρω από το καλπάκι, που ήταν τοποθετημένο λοξά πάνω στο κεφάλι.
Η μαντήλα που διπλωμένη σε τρί­γωνο ήταν ριγμένη στους ώμους και οι άκρες της έμπαιναν μέσα στη ζώνη.
Το κολάνι μπαίνει στη μέση πάνω από το ζωνάρι και αποτελείται από μια ζώνη από μαύρο βελούδο με χρυ­σό κέντημα και πούλιες, που μπροστά δένεται με ασημένιες πόρπες (πάχτες). Τα κολάνια είναι μαλαμοκαπνισμένα, σφυρήλατα και με εντυπωσιακή διακόσμηση.

Κεφαλοκάλυμμα

Το κεφαλοκάλυμμα είναι ένα από τα βασικά εξαρτήματα της ντόπιας γυναικείας φορεσιάς των χωριών του κάμπου της Νάουσας. Η νέα κοπέλα έβαζε το καλπάκι για πρώτη φορά στον γάμο της και μετά το φορούσε και ως παντρεμένη γυναίκα στις επίσημες εκδηλώσεις και τις γιορτές.
Το καλπάκι ή κατσούλα, το κάλυμμα του κεφαλιού της νέας κοπέλας είναι κόκκινο φεσάκι, μυτερό, στερεωμένο με στενή λουρίδα πάνινη κάτω απ' το λαιμό και σκαλωμένη στα μαλλιά για να μη φύγει. Έβαζαν επίσης ένα μεγάλο φλουρί στο μέτωπο.
Μαζί με την πάνινη λουρίδα περνούσαν κάτω από το λαιμό και μια ή δύο σειρές χάντρες (γκοστνίτσες).

Νιόνυμφη απο την Επισκοπή.

Νιόνυμφη από τη Χαρίεσσα. 
(φωτ.αρχείο Μ.Π. Σύλλογος 
“ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ” Χαρίεσσας)

Σωτήρης Δάϊος και Γουγουλέφα Βασιλική 
από τον Κοπανό

Πετρούλα και Βασίλης Τρούπκος 
από τη Χαρίεσσα 
(φωτ.αρχείο Μ.Π. Σύλλογος 
“ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ” Χαρίεσσας)

Οι αρραβωνιασμένες φορούσαν δεξιά κι αριστερά πολύχρωμα λουλούδια, φρέσκα το καλοκαίρι, ψεύτικα το χειμώνα. Οι νέες αργότερα φορούσαν και τσεμπέρι που το έδεναν στο πλάι.

Αρραβωνιασμένες από τη Χαρίεσσα 
(φωτ.αρχείο Μ.Π. Σύλλογος 
“ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ” Χαρίεσσας)

Αρραβωνιασμένες από Αγγελοχώρι και Χαρίεσσα.

Αρραβωνιασμένες από την Επισκοπή

Αρραβωνιασμένοι από τα Λευκάδια. 
Από αριστερά διακρίνονται οι : 
Δημητρούση Αναστασία, Δημητρούσης Γιάννης, 
Δρενοβιάδης Αντώνης, Δρενοβιάδου Ευαγγελία.

Η Βιργινία Βάντση από τον Κοπανό 
με το καλπάκι τυλιγμένο με άσπρη μαντίλα

Οι παντρεμένες και οι νύφες φορούσαν το καλπά­κι ή κατσούλι μυτερό, οι νέες και οι αρραβωνιασμένες στολισμένο με λου­λούδια και οι ηλικιωμένες σκεπασμένο με μια άσπρη μαντήλα, που έδενε κάτω απ' το λαιμό.

Νυφική φορεσιά (φωτ. Ημαθία Ερατεινή 2003)

Σε δημοσίευση του λαογράφου Γεράσιμου Καψάλη στο Δελτίον της Λαογραφικής Εταιρείας το 1917, περιέχεται το παρακάτω απόσπασμα που αναφέρεται στον κεφαλόδεσμο της γυναικείας φορεσιάς :
Οι παντρεμένες γυναίκες που ζουν στα χωριά (όπου οι κάτοικοι μιλούν εκτός της ελληνικής και το σλαβοφανές τοπικό ιδίωμα) γύρω από τη λίμνη των Γενιτσών, φορούν πάνω στο κεφάλι κάλυμμα που καταλήγει σε μυτερό κόκκινο φεσάκι, όταν τις ρωτάνε για το σχήμα και το χρώμα του κεφαλόδεσμου, απαντούν όπως και οι γυναίκες του Ρουμλουκιού, ότι είναι προνόμιο που δόθηκε στις προγόνους τους από το Μέγα Αλέξανδρο για την ανδρεία που έδειξαν σε κάποια μάχη, στην οποία οι άνδρες δείλιασαν! Ακόμη αναφέρεται ότι : Οι Βούλγαροι κομιτατζήδες κατά τη δράση τους στη Μακεδονία πριν το 1912, μεταχειρίστηκαν κάθε μέσο βίας και πειθούς για να πετύχουν την κατάργηση του συγκεκριμένου κεφαλόδεσμου, αλλά η περήφανη επιμονή των γυναικών αυτών των χωριών, έχοντας συνείδηση της ελληνικής καταγωγής τους και περηφάνια γιαυτήν, υπερίσχυσε των απειλών των κομιτατζήδων (Καψάλης, 1917).

Το πίσω μέρος της νυφικής φορεσιάς 
(φωτ. Ημαθία Ερατεινή 2003)

Η τράκμα, φοριέται πάνω απ' το μέτωπο γύρω στο κεφάλι και είναι μια φαρδιά φάσα από σαγιά, κεντημένη όλη στο τελάρο με χρυσοκλωστή και άλ­λες πολύχρωμες κλωστές. Είναι ακόμη στολισμένη με καρφίτσες που τα κεφαλάκια τους έχουν σχήματα από λουλούδια ή πε­ταλούδες.

Τσουράπια

Τσουράπια

Οι κάλτσες που φορούσαν ήταν μάλλινες, πλεχτές, άσπρες ή πολύχρωμες με πολλά κεντήματα. Στο τελείωμά τους είχαν κορδόνι για να δένονται κάτω από το γόνατο.

Παπούτσια δερμάτινα, δετά μπροστά, με λίγο τακούνι, που έβαζαν μέσα κάποιο υλικό για να τρίζουν (τριζάτα).

Κοσμήματα
Κοσμήματα φορούσαν τα κιουστέκια (κιοστέκ) που ήταν ασημένιες αλυσίδες κρεμασμένες από τη μέση και πιασμένες με ασημένιες παραμάνες. 

Κόσμημα κεφαλής από το ψηφιακό αρχείο 
του Λυκείου των Ελληνίδων

Στο λαιμό στην τραχηλιά, φορούσαν γκιορντάνια με φλουριά που συνήθως ήταν δώρο του γαμπρού. Ακόμη φορούσαν βραχιόλια και σκουλαρίκια. 

Κόσμημα μέσης από το ψηφιακό αρχείο 
του Λυκείου των Ελληνίδων

Στη μέση έβαζαν το κολάνι (στενή, βελούδινη, κεντημένη ζώνη) που μπροστά έκλει­νε με ασημένιες, σκαλιστές πόρπες (πάχτες).

Αντρική φορεσιά

Η φορεσιά με τη φουστανέλα

Η παλαιότερη αντρική φορεσιά είναι αυτή με τη φουστανέλα. Αποτελείται από το πουκάμισο που γίνεται φουστανέλα, το άσπρο μπινιβρέκι, τις κάλτσες, το ζουνάρι, το γιλέκο που είναι είτε ανοικτό μπροστά είτε σταυρωτό, το πανωφόρι (φλοκάτα[1] - τζουμπές[2] - σουλτούκο[3]) και το φέσι.

Κάτοικοι Λευκαδίων με την παραδοσιακή φορεσιά
έχοντας βγει για Ρουγκάτσια το 1953

Το πουκάμισο είναι κεντημένο με πο­λύχρωμα κεντίδια στο γιακά, στα μανίκια και μπροστά στο κούμπωμα. Το πουκάμισο αυτό ήταν μακρύ ως κάτω από τα γόνατα και προς τα κάτω φάρδαινε αρκετά (με δώδεκα φύλλα) ώστε φορώντας το ζωνάρι να γίνεται φουστανέ­λα.

Γεώργιος Μπουφέλας από τα Λευκάδια 
με την παραδοσιακή φουστανέλα, το 1842.

Μικρά παιδιά με την παραδοσιακή φορεσιά. 
Φουστανέλα, σταυρωτό γιλέκο, τσουράπια. 
Αγγελοχώρι 1934

Η παλαιότερη απεικόνιση που γνωρίζουμε με την παραδοσιακή φουστανέλα, είναι αυτή τουΓεώργιου Μπουφέλα κατοίκου Λευκαδίων.
Πληροφορίες για τον Γεώργιο Μπουφέλα έχουμε από κείμενο που υπάρχει σε τοιχο­γραφία της δυτικής εσωτερικής πλευράς του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου, στη Νάουσα. Ο αγιογράφος έχει απεικονίσει και τη μορφή του Γ. Μπουφέλα, ο οποίος όπως μαθαίνουμε από το κείμενο με δικά του χρήματα συνέβαλε στο να γίνει η αγιογράφηση του Ναού. Ο ιδρυτής έμεινε μέχρι το θάνατό του σε ένα μικρό κελί κάτω από το γυναικωνίτη.
Ολόκληρο το κείμενο που υπάρχει στην τοιχογραφία είναι το εξής :
"Γεώργιος Μπουφέλας προσκυνητής κατήγετο από το πλησίον της Ναούσης χωρίον Γκουλισιάνι. Επισκεφθείς το 1840 τους Αγίου Τόπους, επανήλθε εις αυτό και εκποιήσας την κτηματικήν περιουσίαν του ελθών εγκατεστάθη εις Νάουσαν το 1842. Τότε επιδή η το 1841 αρξαμένη δι' εράνων ανέγερσις του Ιερού τούτου Ναού και αφού διαθέσας ολόκληρον την περιουσίαν του δια εξεικόνησιν του Βίου του Σωτήρος και όλων των Αγίων. Αφιέρωσεν δε και εις την υπηρεσίαν του Ιερού τούτου Ναού και μέχρι του θανάτου του 1851 έχον όντως εξέχον και αξιομίμητον υπόδειγμα αυτοαπαρνήσεως δια κάθε Χρηστιανόν Αμήν".

Το γιλέκο ήταν μαύρο ή σκούρο μπλε με πολλά χρυσά γαϊτάνια, αρκετά ανοιχτό μπροστά, για να φαίνεται το κε­ντημένο πουκάμισο. Ακόμη φορούσαν και σταυρωτό γιλέκο, αμάνικο που ραβόταν το καλό με ρούχο μαύρο ή μπλε και το κα­θημερινό με σαϊάκι. Το χειμώνα φορούσαν γιλέκο από τσόχα ενώ το καλοκαίρι από βελούδο.

Διακρίνονται καθιστοί οι Αντώνης Καραμπατάκης 
με το παιδί στην αγκαλιά και ο Χρήστος Παπασταύρου 
με μαύρο φέσι στο κεφάλι, από τον Κοπανό. (δεκ.1930)

Φέσι. 
Στο κεφάλι φορούσαν μαύρο φέσι από τσόχα, με μια φάσα γύρω από σατέν ύφασμα.

Τσουράπια 
Οι κάλτσες που φορούσαν ήταν μάλλινες, πλεγμένες στο χέρι, μακριές μέχρι το γό­νατο. 

Τσουράπια

Τα καλά τσουράπια ήταν άσπρα ή πολύχρωμα με πολλά κεντήματα. Στο τελείωμά τους είχαν κορδόνι για να δένονται κάτω από το γόνατο. Τα καθημερινά ήταν μαύρα, πλεγμένα με χοντρό νήμα από μαλλί.

Τα παπούτσια ήταν μαύρα σκαρπίνια. Για καθημερινά στην εργασία φορούσαν τα γουρουνοτσάρουχα.

Η φορεσιά με το σαλβάρι

Σε όλη την περίοδο της τουρκοκρατίας συνηθισμένη ήταν και η φορεσιά με το σαλβάρι. Αυτή αποτελούνταν από το φέσι, το σαλβάρι, το ζουνάρι για τη μέση, το γιλέκο, το πουκάμισο, τα τσουράπια, τα γεμενιά και κάποιο είδος καλοκαιρινού ή χειμωνιάτικου επενδύτη.

Σαλβάρι, είδος παντελονιού που είναι φαρδύ στο πάνω μέρος και σφίγγει αμέσως κάτω από το γόνατο. Στη μέση στερεώνεται με βρακοζούνα ή κορδόνι περασμένο σε βρακοθηλιά. Τα καλά σαλβάρια είναι ραμμένα από μαύρο ή μπλε ρούχο και τα καθημερινά από μαύρο σαϊάκι.

Το ζωνάρι που χρησιμοποιούσαν για τη μέση ήταν μαύρο μάλλινο υφαντό 2-3 μέτρα.

Αργότερα στη δεκαετία 1920 και μετέπειτα, φορούσαν τη μπολμπότσα,μαύρο μάλλινο φαρδύ παντελόνι που το στήριζαν στη μέση με κορδόνι, καθώς και ένα άλλο είδος παντελονιού που ήταν από το γόνατο και κάτω εφαρμοστό στη γάμπα.

Τα εσώρουχα που χρησιμοποιούσαν και στους δύο τύπους της αντρικής φορεσιάς είναι το κατασάρκι (φανέλα με μακριά μανίκια) και το μπινιβρέκι (μακρύ σώβρακο μέχρι τους αστράγαλους), που ήταν βαμβακερά για το καλοκαίρι και μάλλινα για το χειμώνα.

Βιβλιογραφία

1. Ζάλιος Χρήστος, Παραδοσιακοί Χοροί Ήθη και Έθιμα της Νάουσας, Νάουσα 2009.
2. Ζώρα, Π. 1981, Κεντήματα και κοσμήματα της ελληνικής φορεσιάς, Αθήνα, ΥΠ.ΠΟ - Μ.Ε.Λ.Τ.
3. Καψάλης Γεράσιμος, Λαογραφικά εκ Μακεδονίας, Λαογραφία, Δελτίον της Λαογραφικής Εταιρείας, τόμος Στ΄, έτος 1917, σελ.464-465
4. Κορρέ-Ζωγράφου, Κ. 1991, Νεοελληνικός κεφαλόδεσμος, Αθήνα.
5. Λαδά-Μινώτου Μ. 1999, Κοσμήματα της ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς. 18ος - 19ος αι., Αθήνα, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος.
6. Λύκειο των Ελληνίδων Βέροιας, ΗΜΑΘΙΑ ΕΡΑΤΕΙΝΗ. Λαογραφικά της Ημαθίας, Βέροια 2003.
7. Παπαντωνίου, Ι. 1978, "Συμβολή στη μελέτη της γυναικείας ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς", Εθνογραφικά 1: 5-92, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
8. Παπαντωνίου, Ι. 1992, Μακεδονικές φορεσιές, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα.
9. Φωτογραφικό αρχείο Χρήστου Ζάλιου
10. Χατζημιχάλη, Α. 1983, Λαϊκή Φορεσιά. Οι φορεσιές με το καβάδι Β΄, (επιμ. Γιανναρά-Ιωάννου, Τ.) Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Μέλισσα.

Σημειώσεις
[1] Η φλοκάτα : είδος μακριού πανωφοριού χωρίς μανίκια, χρώματος μαύρου ή άσπρου, γινόταν από σκουτί, μάλλινο χοντρό ύφασμα με φλόκια, δουλεμένο στον αργαλειό.
[2] Ο Τζουμπές ή τσουμπές (αλλιώς και μπινίσια ή ντουλαμάδες), ήταν παλαιότερα μακρύς επενδύτης, με ή χωρίς μανίκια, κυρίως των ιερωμένων. Ήταν ανοικτός εμπρός έως κάτω. Τα πιο καλά ήταν επενδυμένα με γούνα από σαμούρι (κουνάβι). Συνηθίζονταν όμως να φέρεται και από λαϊκούς κυρίως εμπόρους και μεγαλόσχημους στην Οθωμανική Αυτοκρατορία σε αντιδιαστολή της μακριάς μπέρτας που έφεραν στην Ευρώπη.
[3] Σουλτούκο : μακρύς μάλλινος σκούρου χρώματος εξωτερικός επενδύτης





Αρχαία Μακεδονία

Αρχαία Μακεδονία